1970 en 1972 studeerde Kiefer bij Joseph Beuys aan de kunstacademie in Düsseldorf. Die naam deed nog een belletje rinkelen: Joseph Beuys was ook een leermeester van Anatol Herzfeld, die samen in 1972 nog een happening organiseerden vanwege het ontslag van Joseph Beuys. Zie bladzijde 10 van het Jubileumboek; daar staat Joseph met zijn gebruikelijke hoed op de foto. En Anatol zagen we indertijd op Museuminsel Hombroich, en natuurlijk ook zijn werken.
Vanaf 1993 woonde en werkte Kiefer in het Franse Barjac waar hij een verlaten industrieterrein heeft omgetoverd tot een 35 hectare groot atelier dat hij La Ribaute heeft gedoopt.
In 2008 verhuisde hij naar Croissy-Beaubourg bij Parijs. Omdat de meeste van zijn werken enorme afmetingen hebben, heeft hij er zijn atelier ondergebracht in het gigantische depot dat voordien gebruikt werd door het warenhuis La Samaritaine.
Anneke liet aan de hand van beeldmateriaal zien waar en hoe hij werkt: vaak enorm groot en monumentaal; daarom heeft hij zeer grote ateliers, om niet te zeggen fabriekshallen nodig. Vanwege zijn baanbrekende en unieke werk is zijn werk in veel vooraanstaande musea te vinden.
Bij de bespreking van "Hortus Conclusus" - oftewel gesloten tuin - een referentie naar Maria, verplaatste de discussie zich naar de manieren waarop in mythologie en religie bevruchtingen soms op de meest merkwaardige manieren tot stand kwamen. Recordhouder in dit opzicht was zonder twijfel de
Museum Voorlinden heeft nu een tentoonstelling van zijn werken georganiseerd: Bilderstreit. Gezien het enorme oeuvre - zowel in aantal als afmetingen - is er slechts een beperkt aantal werken te zien, maar wel van allerlei periodes en technieken. Het museum schrijft daar zelf het volgende over:
"Dankzij zijn eigenzinnige beeldtaal, vol verwijzingen naar geschiedenis, mythologie en literatuur, groeide Anselm Kiefer (1945) uit tot een van de grootste kunstenaars van onze tijd. Zijn werk is een lust voor het oog en prikkelt het brein. Hij denkt groots, werkt op monumentale schaal met ongebruikelijke materialen en deinst er niet voor terug om de ongemakkelijke vragen van het leven te stellen. Tijdens zijn solotentoonstelling Bilderstreit bij Voorlinden kun je zijn intrigerende schilderijen, sculpturen, kunstenaarsboeken en installaties zien. Een groot aantal daarvan is nooit eerder vertoond.
Anselm Kiefer is een onvermoeibare alleseter met oneindig veel interesses. De kunstenaar is altijd op zoek naar nieuwe inzichten en betekenissen. En dat zie je duidelijk terug in zijn gelaagde werk. Daarin verweeft hij Germaanse mythologie, geschiedenis, poëzie, literatuur en filosofie. Hij gebruikt daarbij traditionele en onconventionele materialen, zoals goud, olieverf, stro en lood. Kiefer stelt zijn werken bloot aan de elementen, steekt ze in brand, voegt levensgrote objecten toe of beitelt eerder aangebrachte lagen weg. Zo creëert hij ware symfonieën vol textuur en betekenis, waaraan hij liefst blijft doorwerken. Want een kunstwerk is voor hem eigenlijk nooit klaar.
Voorlinden heeft de tentoonstelling Bilderstreit in nauwe samenwerking met de kunstenaar zelf gemaakt. Anselm Kiefer krijgt in Wassenaar alle ruimte om de breedte van zijn oeuvre en interesses te etaleren. De focus daarbij ligt op zijn werk uit de afgelopen vijftien jaar. Zo kun je in Voorlinden dwalen door grootse landschappen, langs sculpturen met meerdere betekenissen en voorbij installaties vol symboliek. Je kunt titels, geciteerde teksten, technieken en materialen analyseren in een poging de poëtische raadsels van Anselm Kiefer op te lossen of gewoonweg dwalen door de wereld die de kunstenaar aan je voorlegt."
Aldus de website van het museum. Na de heerlijke lunch vertrokken we naar het museum. Daar bleek het tamelijk druk te zijn. Later hoorden we van onze gids dat het nu reuze meeviel. In het weekend was het nog veel drukker geweest.
Onze gids Laura voerde ons na een inleidend verhaal langs de kunstwerken, en gaf bij elk een interessante toelichting. Ik noem bijvoorbeeld de loden boeken aan de ketting. Laura vertelde dat de vloer van Voorlinden speciaal versterkt moest worden vanwege het kolossale gewicht van de installatie. Het korenveld was opgebouwd met losse aren en zand uit de duinen van Wassenaar. Dat zand gaat na de tentoonstelling weer terug naar de duinen. Na goed kijken zagen we inderdaad het boek en de slang tussen de aren.
In de gouden zaal zagen we schilderijen van zeer groot formaat, waarbij hier en daar de verf nog nat was. De brandplekken vielen op. In de rode zaal waren verwijzingen naar de sterrenhemel te zien; ook daar was Kiefer door gefascineerd.
In de zaal met vitrines viel de installatie met oude rolstoelen op. D.w.z., het waren geen oude rolstoelen: ze waren allemaal door Kiefer zelf in deze stijl gemaakt.
De dagboeken waren weer heel wat anders. Een erotische lading, min of meer in navolging van Rodin.
En dan de "fietsenstalling" - zo noemden we het. En nee, het waren geen wrakken uit de grachten, en ook niet afgedankte Van Moofs, maar alles weer helemaal gemaakt door Kiefer; ééntje op de achtergrond van een plattegrond van wat ooit zijn kamer in Hotel de l'Europe was. De zware ladingen waren vermoedelijk referenties naar de lasten die de mensheid soms te dragen heeft.
Bij de fietsen stond ook nog een exemplaar met vleugels; een verwijzing naar Icarus. Het bordje erbij gaf aan dat dit een hommage aan Panamarenko was, een Belgisch artist die we tijdens ons reisje naar Antwerpen in het MHKA waren tegengekomen - zie bladzijde 27 van het Jubileumboek.
Zeer voldaan weer naar huis, na nog enige mogelijkheden voor een volgend bezoek besproken te hebben.
Mijn dank gaat naar Gerja en Yo voor het proeflezen, en naar Peter, Lourine en Boudewien voor de foto's.
Ga voor de foto's naar de pagina Alle foto albums
Geen opmerkingen:
Een reactie posten
Opmerking: Alleen leden van deze blog kunnen een reactie posten.