12 februari 2025: Museum De Pont in Tilburg

Er zijn vele wegen die naar Rome leiden, laat staan naar Tilburg. En dat hebben we geweten. De meeste deelnemers hadden een probleemloze route gekozen, maar wij dus niet. Bij het Hooipolderplein blokkeerde een gecrashte tankwagen de afrit die we moesten nemen. Niet getreurd: er waren drie navigatiesystemen in de auto. Maar, één sprak Engels, en de andere twee werden het niet eens over de route. Natuurlijk kwamen we uiteindelijk toch in Tilburg, waar de rest van het gezelschap al aan de koffie zat in het café van Museum De Pont. Daar waren we bij ons eerste bezoek in november 2017 ook al geweest.

Nu gingen we naar de tentoonstelling van de werken van de Colombiaanse kunstenares Beatriz González. Over haar lezen we "Beatriz González (1932) is de grande dame van de hedendaagse Zuid-Amerikaanse kunst en een culturele sleutelfiguur van haar geboorteland Colombia. War and Peace: A Poetics of Gesture geeft een overzicht van haar indrukwekkende, decennia omspannende oeuvre. Daarnaast biedt de tentoonstelling een nieuw perspectief op González’ benadering van figuren en gebaren als dragers van emotie." En: "Door de toenemende wreedheden en politieke incidenten in Colombia nam zij begin jaren negentig een meer donkere, radicale stellingname in. Haar thema’s werden dood, drugs, militairen en guerrillageweld, verdwijningen en recentelijk migratie als nationaal en wereldwijd fenomeen." In aanvulling op deze teksten schetste Anneke uitgebreid de vele decennia van geweld in Colombia, en hoe die van invloed waren op het werk van Beatriz González, zodat we een goede ondergrond hadden voor de interpretatie van veel werken. Tevens vertelde Anneke hoe Beatriz gebruik maakte van krantenberichten en andere vondsten. Bij diverse werken was het de moeite waard om er uitgebreid bij stil te staan, en het verhaal erachter.

Een op het eerste gezicht tamelijk vlak portret van een jong paar blijkt een gruwelijke basis te hebben. Het schilderij is gebaseerd op een foto die het paar heeft laten maken om aan hun familie te sturen; daarna zijn ze in een rivier gesprongen en verdronken, omdat ze niet konden verdragen dat hun liefde mogelijk over zou gaan.

In enkele wolkamers hingen portretten van gezaghebbers (presidenten?) omringd door trawanten met een akelige gezichtsuitdrukking.

Ook het enorme gordijn met feestende elite erop, terwijl elders in het land de moordpartijen en executies plaatsvonden, maakte indruk. Het was geïnspireerd door een foto in een krant.

De grote zaal van het museum was vrijwel geheel gewijd aan enkele enorme doeken. Eén daarvan beeldde musicerende inheemsen af, met een bij nader inzien niet al te feestelijke ondertoon; het andere doek afgeslachte prostituees.

In een hoek van de zaal troffen we de spiegel van Anish Kapoor aan, nog bekend van ons eerste bezoek. Daar werden natuurlijk enkele foto's van het hele gezelschap gemaakt. In een andere hoek een groot gekleurd wandtableau, zeer duidelijk herkenbaar als voorstellingen uit de Guernica van Picasso.

In de spiegel van Anish Kapoor konden we zien dat we nog geen barst veranderd waren.

Later werk van Beatriz gebruikte herhaling als middel om de boodschap over te brengen. De ontelbare silhouetten van gesleep met lijkenzakken maakten wel duidelijk hoe het er soms aan toe ging in Colombia. En tenslotte waren er schilderijen die de vlucht van miljoenen bewoners van Venezuela weergaven, zoals het oversteken van de grensrivier tussen Colombia en Venezuela. 

Mooie werken? Niet echt - gemaakt uit woede, onvrede, onmacht over de situatie in Colombia. En dat kwam goed binnen door de uitgebreide en indringende toelichting van Anneke. Kortom, die toelichting gaf een extra dimensie aan ons bezoek.

Tenslotte nog een smakelijke lunch in het museum café, waar de botte messen een verloren strijd leverden met de wat hard uitgevallen broodkorsten.

Met dank aan Gerja en Yo voor het proeflezen, en de inzenders van de vele foto's: er zijn deze keer bijzonder veel foto's gemaakt. Ga voor de foto's naar de pagina Alle foto albums