1 februari 2023: Museum Jan in Amstelveen

Het is toch echt waar: Les Bozaarts bestaat al ruim vijf jaar, en iedereen is nog steeds even enthousiast.

Zo gingen we deze keer naar Museum Jan in Amstelveen, waar we ruim vijf jaar geleden, op 13 december 2017 ook al eens geweest waren; het museum heette toen nog Museum Jan van der Togt. (Het verslag van dat bezoek is hier te vinden; er is ook een klein fotoalbum). In dat verslag was al ingegaan op de bijzondere architectuur van het museum; en Anneke deed dat nu nog eens dunnetjes over.

Zelfportret op latere leeftijd

Deze keer was de aanleiding een tentoonstelling over de schilder Wim Oepts. Op de website van het museum staat daarover het volgende: "Wim Oepts en de schilders van het zonnige zuiden bieden de kijker een uitgebreid overzicht van het oeuvre van kunstenaar Wim Oepts (1904-1988) en van zijn Nederlandse tijdgenoten. Oepts is een geliefd kunstschilder, bekend van zijn geabstraheerde kleurrijke landschappen. In het zonovergoten zuiden van Frankrijk vond hij inspiratie voor zijn typerende schilderijen vol contrasterende kleuren.

De zon achterna

"Ik ben echt aangestoken door het Zuiden", aldus de schilder Wim Oepts (1904-1988). In 1937 had de geboren en getogen Amsterdammer in het pittoreske Zuid-Franse vissersdorp Collioure het magische mediterrane licht ontdekt dat de wereld doet tintelen en stralen van kleur. Vanaf dat moment liet hij het zakelijke en donkere neorealisme, dat zijn ontdekker en mentor Charley Toorop (1891-1955) hem had bijgebracht en waarmee hij in Nederland juist op het punt van doorbreken stond, voorgoed achter zich."

En verder: "'s Zomer reisde hij de zon achterna, vooral naar Saint-Tropez. 's Winters werkte hij zijn schetsen thuis uit tot schilderijen. Het landschap, waaronder ook dorps- en havengezichten, werd vanaf eind jaren veertig zijn exclusieve onderwerp. Typerend zijn de grote vlakken en de felle, vaak onrealistische kleuren. Blauwe bomen en groene luchten zijn niet ongewoon bij Oepts."

Aldus het museum.

De meeste werken van Wim Oepts zijn in particuliere handen, omdat hij niets moest hebben van het circuit van galeries en kunsthandelaren. Hij bezocht zijn vrienden en klanten persoonlijk, en verkocht zijn werken vanuit de kofferbak van zijn auto.

We kwamen eerst bij elkaar voor koffie in Brasserie La Gare vlak bij het museum. Daar kregen we het bericht van Boudewien en Govert, die moesten afzeggen vanwege een calamiteit in hun kelder; de opgestuurde foto's spraken boekdelen.

Zes benen?

Eenmaal in het museum herkenden we aspecten van de bijzondere architectuur en bekeken we veel objecten van de vaste collectie, zoals een aantal bijzondere beelden en natuurlijk de uitzonderlijke glasobjecten, met hun verbazende kleurenspel. Een fraai bronzen beeld van Zadkine zorgde wel wat voor verwarring: de drie figuren hadden samen wel zes benen, maar hoe zat het nu elkaar?

De schilderijen van Wim Oepts en enkele van zijn tijdgenoten waren bijzonder en begonnen helemaal te leven bij de enthousiaste uitleg van Anneke, die ons wees op het bijzondere kleurgebruik, en het gebruik van omhullende lijnen. Veel aspecten waar we zonder haar toelichting niet op gekomen zouden zijn. We begrepen nu de functie van kleine rode vlakjes in enkele schilderijen.

Grote kleurvlakken: landschap
in de Provence, 1978

We werden door de ontwikkeling van de schilder geleid, gekarakteriseerd door het steeds frequentere gebruik van grote kleurvlakken, met kleuren die steeds verder van de objectieve werkelijkheid verwijderd leken te zijn, zoals pikzwarte en groene luchten. Maar echt abstract werd het nooit.

Twee zelfportretten van de schilder, één op jonge leeftijd en één aan het eind van zijn loopbaan, gaven een goed beeld van zijn ontwikkeling.

Daarna bekeken we nog enkele bijzondere objecten op de begane grond en eerste verdieping.

Terug in de brasserie genoten we van een prima lunch, waar Anne Wal zich zeer verdienstelijk maakte door de bestellingen op te nemen. 

Met dank aan Yo voor de correcties en aanvullingen, en aan Peter voor zijn foto's.